پر فروش

مجموعه ای از منابع کهن و جدید جغرافیای جهان اسلام

متن 414 عنوان کتاب فارسی و عربی در 826 جلد، طیّ موضوعاتی مانند: تاریخ عمومی، جغرافیای شهرها، جغرافیای عمومی، جغرافیای ایران، جغرافیای تاریخی، جغرافیای قصص قرآن، جغرافیای کشورها، سفرنامه، شرح حال، مزارات، مسالک، معجم جغرافیایی و ...

نوع نرم‌افزار: معجم لفظی

موضوعات: نجوم و جغرافیا

تعداد کتب: 414

سیستم عامل: ویندوز

تخفیف5 % 15,000 قیمت: 14,250 تومان

معرفی اجمالی جغرافیای جهان اسلام 2

نرم افزار  «جغرافیای 2 » نرم افزاریست در قالب کتابخانه، فرمت تخصصی و چند رسانه ای که دربر دارنده مجموعه ای از منابع کهن و جدید مربوط به این رشته است که شامل شناخت مسالک (راهها)، ممالک (شهرها)، مزارات دانشمندان و علما، سفرنامه ها، معاجم جغرافیایی و نقشه ها می باشد.هماهنگ سازی جای ها با فرمت تخصصی، ارائه نقشه و قابلیت لینک جای ها با نقشه ها از ویژگی های این نرم افزار است.

محتوای نرم‌افزار

  •  متن 414 عنوان کتاب فارسی و عربی در 826 جلد، طیّ موضوعاتی مانند: – تاریخ عمومی – جغرافیای شهرها – جغرافیای عمومی – جغرافیای ایران – جغرافیای تاریخی – جغرافیای قصص قرآن – جغرافیای کشورها – سفرنامه – شرح حال – مزارات – مسالک – معجم جغرافیایی – منابع جغرافیایی
  • دسترسی به آیات موجود در كتب برنامه
  • متن کامل 10 دوره لغت‌ نامه عربی و فارسی در 62 جلد

درباره جغرافیای جهان اسلام 2

جغرافیا یا گیتاشناسی، مطالعه محیط زندگی انسان‌هاست؛ به بیانی دیگر، جغرافیا، دانشی است که در باره سطح زمین و پدیده‌های طبیعی، آب و هوا، رستنی‌ها، خاک، فراورده‌ها و مانند آن و پراکندگی آن‌ها بر روی زمین و روابط آن‌ها با انسان گفت‌وگو می‌کند. هر یک از موارد مورد بررسی این دانش، رشته ویژه‌ای را پدید می‌آورد، مانند: زمین‌شناسی، هواشناسی، ستاره‌شناسی، مردم‌شناسی، زیست‌شناسی و ...

این واژه معرّب، به‌عنوان‌ دانشی كه‌ به‌ مطالعه سطح‌ زمین‌ به‌عنوان‌ سكونت‌گاه‌ بشر می‌پردازد، برگرفته‌ از واژه مركّب‌ یونانی‌ geo به‌ معنای‌ زمین و‌ graphing به‌ معنای‌ نوشتن‌ و نگارش‌ است‌ كه‌ نخستین‌ بار آن‌ را اراتستن(273 ـ 192ق‌. م‌)، دانشمند یونانی‌، به ‌كار برده‌ است‌. اصطلاح جغرافيا(جاوغرافيا و ...)، عنوان آثار مرينوس صورى‏ 1(حدود 70 - 132م) و بطلميوس قلوذى(كلوديوس پتالميوس 2، حدود 90 - 168م)، در زبان عربى به«صورة الارض» ترجمه شده و عنوان برخى از آثار جغرافي‌دانان مسلمان قرار گرفته است. مسعودى(م 345ق)، اين اصطلاح را به معنى«قَطع الارض(درنورديدن زمين)» دانسته است؛ به‌هرحال، اين اصطلاح، اول بار در رسائل اخوان الصفا به معناى«نقشه جهان و اقاليم» به كار رفته است.

این دانش كه نزد دانشمندان مسلمان با عنوان«صورة الارض» و«قطع الارض(پيمايش زمين)» شناخته شد، با تعيين موقعيت مكان‌ها، شناخت راه‏ها، اندازه‌گيرى زمين و مساحى و نقشه‌كشى ارتباط نزديك و عميقى داشت. ظهور اسلام و گسترش سريع آن، نقطه عطفى در تحول دانش جغرافيا بود؛ به‌ويژه كه دين اسلام انگيزه فراوانى براى توجه به دانش جغرافيا و رشد آن فراهم ساخت. قرآن كريم با ذكر مطالبى در باره خلقت كائنات و شب و روز و حركات خورشيد و ماه و كواكب و هم‌چنين آب‌ها و خشكى‏هاى جهان، مسلمانان را با مبانى دانش جغرافيا آشنا ساخت و اشارات قرآن به اقوام گذشته و آثار باقى‌مانده از آنان، مسلمانان را به سير و سفر و كسب اطلاع در باره تمدن‏هاى گذشته تشويق مى‌كرد، چنان‌كه سفر حج، بزرگ‌ترين انگيزه را در شناسايى مسالك(راه‏ها) و ممالك(شهرها و آبادى‏ها) به وجود آورد. فتوحات صدر اسلام نيز موجب آشنايى مسلمانان با شهرها و كشورهاى بسيارى شد؛ ضمن آنكه اداره و حراست سرزمين‌هاى اسلامى، گردآورى اطلاعات لازم در باره جمعيت‏ها و منابع ثروت و راه‏هاى ارتباطى ، كمك شايانى به گسترش علم جغرافياى مسلمانان كرد. مسلمانان، علاوه بر تجربه‌هاى خود، با ضميمه كردن علوم و اطلاعات جغرافيايى تمدن‏ها و ملل ديگر، مانند هند، ايران و يونان، بر كمال و غناى اين علم افزودند.

کتاب‌خانه حاضر که جغرافیای 2 نام گرفته است، مجموعه‌ای از منابع کهن و جدید مربوط به این رشته است که شامل شناخت مسالک(راه‌ها)، ممالک(شهرها)، مزارات دانشمندان و علما، سفرنامه‌ها، معاجم جغرافیایی و نقشه‌ها می‌باشد.

هم‌آهنگ‌سازی جای‌ها با فرمت تخصصی، ارائه نقشه و قابلیت لینک جای‌ها با نقشه‌ها، از ویژگی‌های این نرم‌افزار است. از آنجا که دانش جغرافیا، ابزاری برای درک و فهم بهتر سایر علوم است، این نرم‌افزار می‌تواند مکملی برای نرم‌افزارهای دیگر مرکز، به‌خصوص برنامه‌های تاریخی، مانند: «نور السیرة»، «تاریخ تشیع»، «تاریخ ایران»، «سیره معصومان» و دیگر برنامه‌های تولید شده در این مرکز باشد.

دانش جغرافیا و سیر تطور آن

• جغرافیا در ایران باستان

از بررسی و تحقیق ایرانیان قدیم در جغرافیا، اطلاع زیادی در دست نداریم. دیرین‌ترین سندی که در این باره موجود است، قسمت‌های باز‌مانده اوستا است که در پاره‌ای از بخش‌های آن اشاره‌هایی به وضع یا نام برخی سرزمین‌ها و دریا‌ها و کوه‌ها و رود‌ها رفته و در فرگرد یکم کتاب وندیداد از شانزده کشور آفریده«اهورامزدا» سخن به میان آمده‌ است، ولی چون قسمت‌های علمی اوستا از میان رفته‌ است، در این باره بیش از این اطلاعی به دست نمی‌آید. پس از آن در سنگ‌نبشته بغستان(بیستون)، به نام کشور‌‌هایی که داریوش می‌گوید بر آن‌ها فرمان‌روایی داشته‌ام، برمی‌خوریم و از همین قبیل اطلاعات مختصر و جزئی، در برخی از نوشته‌های یونانیان نیز مشاهده می‌شود. از روزگار ساسانیان نیز علاوه بر آنچه جسته‌گریخته، در ضمن بعضی از کتب آن دوران آمده و به دست ما رسیده، کتاب مستقل«شهرستان‌های ایرانشهر» که در آن، نام و شرح مختصر شهر‌های ایران و برخی از روایات افسانه‌ای در ‌باره آن‌ها آمده، در دست است و به فارسی نیز ترجمه شده ‌است.

• جغرافیا در تمدن اسلامی

مسلمانان، جغرافيا را به منزله علمى كه همچون امروز، داراى تعريفى روشن و حدود و چارچوب و محتوايى مشخص باشد، نمى‏شناختند. متون جغرافيايى مسلمانان در ميان علوم متعدد، پراكنده بود و رساله‏هاى مستقلى كه در باره جنبه‏هاى مختلف جغرافيا نوشته مى‏شد، عناوينى مانند«كتاب البلدان»، «صورة الارض»، «المسالك و الممالك»، «علم الطرق» و امثال آن داشت.

از نظر ابو ریحان بيرونى، «المسالك» علمى بود كه با تعيين موقع جغرافيايى جای‌ها سر و كار داشت. مقدسى، در كتاب«احسن التقاسيم فى معرفة الاقاليم» خود، به بيشتر جنبه‏هاى جغرافيا نزديك شده است. استعمال امروزى اصطلاح«جغرافيا» در زبان عربى، امر نسبتا تازه‏اى است.

پيش از اسلام، دانش جغرافيا نزد اعراب به پاره‏اى تصورات سنتى و قديمى جغرافيايى يا نام امكنه در عربستان و سرزمين‌هاى مجاور محدود بود. بسيارى از اين تصورات بايد در زمان‌هاى قديم از بابل سرچشمه گرفته يا بر سنن يهودى و عيسوى و منابع بومى عربى مبتنى بوده باشد.

• توسعه جغرافیا

پس از ظهور اسلام، چنان‌که پیش از این گفته شد، قرآن‌ كریم‌ با ذكر مطالبی‌ در باره خلقت‌ كائنات‌ و شب‌ و روز و حركات‌ خورشید و ماه‌ و كواكب‌ و هم‌چنین‌ آب‌ها و خشكی‌های‌ جهان‌، مسلمانان‌ را با مبانی‌ دانش‌ جغرافیا آشنا ساخت‌ و اشارات‌ قرآن‌ به‌ اقوام‌ گذشته‌ و آثار باقی‌مانده‌ از آنان‌، مسلمانان‌ را به‌ سیر و سفر و كسب‌ اطلاع‌ در باره تمدن‌های‌ گذشتگان‌ تشویق‌ می‌كرد.

سفر حج‌ كه‌ بر هر مسلمان‌ مستطیع‌ واجب‌ است‌، خود بزرگ‌ترین‌ انگیزه‌ را در شناسایی‌ مسالك‌(راه‌ها) و ممالك(شهرها و آبادی‌ها) به ‌وجود آورد و تجمع‌ هزاران‌ زائر از اطراف‌ و اكناف‌ جهان‌ اسلام‌ در مكه‌، آگاهی‌های‌ فراوانی‌ در باره اوضاع‌ جغرافیایی‌ و نحوه زندگی‌ و اوضاع‌ اجتماعی‌ و آداب‌ و سنن‌ مسلمانان‌ جهان‌ فراهم‌ ساخت‌. فتوحات‌ موفقیت‌آمیز دهه‌ها و قرون‌ اولیه‌، موجب‌ شد كه‌ دین‌ اسلام‌ از سواحل‌ اقیانوس‌ اطلس‌ در اروپا و افریقا در غرب‌ تا سرزمین‌ هند در شرق‌ و از آسیای‌ مركزی‌ و سواحل‌ دریاهای‌ سیاه‌ و خزر در شمال‌ تا حبشه‌ و صحرای‌ بزرگ‌ افریقا در جنوب‌، گسترش‌ یابد و بخش‌ عمده‌ای‌ از جهان‌ معلوم‌ آن‌ زمان‌ را در بر گیرد. در این‌ منطقه وسیع‌، آب‌ و هوا و اوضاع‌ جغرافیایی‌ متنوعی‌ حكم‌فرما بود و این‌ امر، اطلاعات‌ جغرافیایی‌ فراوانی را‌ فراهم‌ ساخت؛ ضمن‌ آنكه‌ اداره‌ و حراست‌ سرزمین‌های‌ اسلامی‌، گردآوری‌ اطلاعات‌ لازم‌ در باره جمعیت‌ها و منابع‌ ثروت‌ و راه‌های‌ ارتباطی و به‌طور كلی‌ اوضاع‌ جغرافیایی‌ سرزمین‌های‌ اسلامی‌ را ضروری‌ می‌ساخت‌. توسعه سياسى مسلمانان در افريقا و آسيا، فرصتى به آنها داد تا اطلاعاتى را جمع‏آورى كرده و تجارب و مشاهدات خود را از سرزمين‌هایى كه زير سلطه آنها قرار داشت يا در همسايگى امپراتورى مسلمين واقع بود، ثبت كنند. اين‌گونه اطلاعات، چه به قصد لشكركشي‌هاى نظامى و چه براى مقاصد ديگر جمع‏آورى شده باشد، به احتمال زياد، در نوشته‏هاى وصف الارضى اوايل دوره عباسيان مورد استفاده قرار گرفته است.

مجموع‌ عوامل‌ یاد شده، توسعه چشم‌گیری‌ در اطلاعات‌ جغرافیایی‌ به‌ وجود آورد و دانش جغرافیا، در جهان‌ اسلام‌ شكوفایی‌ و بالندگی‌ یافت‌. با استقرار حكومت‌ عباسیان‌ در بغداد، در سال‌ 132 و بر پایه عوامل پیش‌گفته‌، در زمینه علوم‌، به‌ ویژه‌ جغرافیا، فعالیت‌هایی‌ صورت‌ گرفت.‌ فتح ايران، مصر و سند به مسلمانان اين فرصت را داد كه از موفقيت‌هاى علمى و فرهنگى مردمان اين سه مهد تمدن، اطلاعات دست اولى را كسب كنند يا به مراكز علمى، آزمايشگاه‌ها و رصدخانه‏هاى آنها به‌سهولت دست‌رسى پیدا نمایند. در بغداد، «بیت ‌الحكمة» تشكیل‌ شد كه‌ در آن،‌ مترجمانی به‌ ترجمه كتاب‌های‌ علمی‌ می‌پرداختند. مترجمان، اغلب خود علماى مبرّزى بودند كه مساعى آنان، زبان عربى را با معلومات جغرافيايى، نجومى و فلسفى هند و ايران و يونان غنا بخشيد. از جمله كتاب‌های‌ جغرافیا كه‌ در این‌ دوره‌، از یونانی‌ به‌ عربی‌ ترجمه‌ شد، جغرافیای‌ بطلمیوس‌ بود كه‌ دانشمند بزرگ‌ اسلامی‌، خوارزمی(متوفا‌ بعد از 232)، آن‌ را به‌ عربی‌ برگرداند(برای‌ اطلاع‌ از این‌ كتاب‌، رجوع کنید به خوارزمی‌، 1962). از طریق‌ این‌ ترجمه‌ها بود كه‌ مسلمانان‌ با مفاهیم‌ اولیه جغرافیایی‌، مانند شكل‌ و حركات‌ زمین‌ و تقسیمات‌ طول‌ و عرض‌ جغرافیایی‌ و حركت‌ اجرام‌ سماوی‌ و دیگر موضوعات‌ جغرافیای‌ ریاضی‌، آشنا شدند و از منابع‌ شرقی(هندی‌، ایرانی‌، سنسكریت‌) نیز بهره‌ بردند و به‌تدریج‌ به‌ مفاهیم‌ جغرافیایی‌ غنا بخشیدند.

دانش‌ جغرافیا و نجوم‌ هندی‌، از طریق‌ اولین‌ ترجمه كتاب‌ سنسكریت‌ سدّهانت، به‌ ادبیات‌ جغرافیایی‌ عربی‌ راه‌ یافت‌. این‌ كتاب‌، در زمان‌ منصور عباسی(حك: 136 ـ 158)، به‌ عربی‌ ترجمه‌ شد و خود مبنای‌ دانش‌ مسلمانان‌ در نجوم‌ و جغرافیا گردید.

از جمله‌ موضوعاتی‌ كه‌ مسلمانان‌ از هندیان‌ آموختند، عبارت بود از: گردش‌ زمین‌ به‌ دور محور خود، نسبت‌ آب‌ و خاك‌ در كره زمین‌ به‌صورت‌ نصف‌ به‌ نصف‌، شباهت‌ خشكی‌های‌ زمین‌ به‌ لاك‌پشتی‌ كه‌ از همه‌ طرف‌ با آب‌ احاطه‌ شده‌ و سكونت‌ انسان‌ در نیم‌كره شمالی.

• دانش جغرافیایی ایرانی‌ها

نفوذ معلومات‌ جغرافیایی‌ ایرانی‌ها در جهان‌ اسلام‌، بیشتر از جاهای‌ دیگر بود، زیرا در ایران‌ جندیشاپور وجود داشت‌ كه‌ مركز بزرگ‌ دانش‌ و پژوهش‌ بود. مسلمانان‌ با آثار پهلوی‌ در نجوم‌ و جغرافیا و تاریخ‌، از طریق‌ ترجمه‌ها، آشنا شدند و احتمالاً بر اثر فتوحات‌ اولیه خود، اطلاعات‌ وسیعی‌ در باره پادشاهی‌ ساسانی‌ و تقسیمات‌ اداری‌ آن‌ به ‌دست‌ آوردند. از جمله‌ مفاهیم‌ مهم‌ جغرافیایی‌ ایرانیان‌ كه‌ مسلمانان‌ آن‌ را اتخاذ كردند و به‌ كار بردند، مفهوم‌ هفت‌ كشور(هفت‌ اقلیم‌) بود كه‌ در آن‌، جهان‌ به‌ هفت‌ دایره هندسی‌ مساوی‌ تقسیم‌ می‌شد كه‌ هركدام،‌ یك‌ كشور را تشكیل‌ می‌داد. سنّت‌های‌ ایرانی،‌ در متون‌ راجع‌ به‌ بازرگانی‌ دریایی‌ و دریانوردی‌ مسلمانان‌ هم‌ نفوذی‌ عمیق‌ داشت‌؛ وجود واژه‌هایی‌ مانند بندر، ناخدا، رهنامه‌ و امثال‌ آن‌ در ادبیات‌ جغرافیایی‌ عربی،‌ حاكی‌ از آن‌ است‌. نفوذ ایرانیان‌ در نقشه‌كشی‌ مسلمانان‌ نیز آشكار است‌ و از جمله‌ شواهد آن‌ به‌كاربردن‌ اصطلاحاتی‌ نظیر طیلسان‌، شابوره‌، قواره‌ و امثال‌ آن‌ در توصیف‌ سواحل‌ و نیز گفته‌های‌ جغرافی‌دانان‌ اسلامی‌ در باره نقشه‌های مبتنی ‌بر نظام ‌تقسیمات‌ كشور ایران ‌است.

• دانش جغرافیایی یونانی ها

دانش‌ جغرافیایی‌ یونانیان‌ بیشتر از طریق‌ ترجمه كتاب‌ جغرافیای بطلمیوس‌ در اختیار مسلمانان‌ قرار گرفت‌. این‌ كتاب،‌ در دوره خلفای‌ عباسی‌ چندین‌ بار به‌ عربی‌ ترجمه‌ شد كه‌ آنچه‌ به ‌جا مانده،‌ ترجمه خوارزمی‌ است‌. از جمله این‌ ترجمه‌ها، ترجمه ابو الحسن‌ ثابت‌ بن‌ قرّه(متوفی‌ 288) است‌ و ظاهراً ابن ‌خرداذبه‌ نیز به‌ ترجمه كتاب‌ بطلمیوس‌ دست‌رسی‌ داشته‌ است‌. علاوه‌ بر جغرافیای‌ بطلمیوس‌، دیگر كتاب‌های‌ او نیز به‌ عربی‌ ترجمه‌ شد و سرآغاز تحول‌ علمی‌ نجوم‌ و جغرافیا گردید. گرچه‌ نفوذ ایران‌ در جغرافیای‌ ناحیه‌ای‌ و توصیفی‌ و هم‌چنین‌ در نقشه‌كشی‌ چشم‌گیر بود، نفوذ علمی‌ و فلسفی‌ یونان‌ در جغرافیای‌ ریاضی‌ و طبیعی‌ و انسانی‌ و زیستی‌ در قالب‌ مفاهیم‌ بطلمیوسی‌، در جغرافیای‌ اسلامی‌ پایدارتر بوده‌ است‌ تا آنجا كه‌ می‌توان‌ گفت‌ تا هزار سال‌(تا قرن‌ سیزدهم‌)، پابرجا مانده‌ و آثار آن‌ در نوشته‌های‌ جغرافیایی‌ فارسی‌ و حتی‌ اردو كه‌ در هندوستان‌ نوشته‌ شده‌، مشهود است‌. ضمن‌ آنكه‌ جغرافی‌دانان‌ مسلمان‌ قرون‌ بعد، بارها در باره مفاهیم‌ بطلمیوس‌ تردید كرده‌ و آنها را اصلاح‌ نموده‌اند، در عین‌ حال‌ جغرافی‌دانانی‌ نیز می‌كوشیدند اصول‌ جغرافیای‌ بطلمیوسی‌ را با قرآن‌ و حدیث‌ و احكام‌ اسلامی‌ تطبیق‌ دهند؛ برای‌ مثال‌، در باره اندازه‌گیری‌های‌ نصف ‌النهار، بیرونی،‌ اندازه‌گیری‌ بطلمیوس‌ را نقد كرده‌ است‌.

• دانش جغرافیایی عرب‌ها

در فاصله بین‌ دوره خلافت‌ منصور(136 ـ 158) و مأمون‌ عباسی(198 ـ 218)، تحول‌ عظیمی‌ در تفكر جغرافیایی‌ دانشمندان‌ مسلمان‌ به ‌وجود آمد؛ موضوعاتی‌ چون‌ كروی‌ بودن‌ زمین‌ و قرار داشتن‌ آن‌ در مركز عالم‌ پذیرفته‌ و به‌ آیات‌ قرآن‌ و احادیث‌ راجع‌ به‌ خلقت‌ عالم‌ و آسمان‌ و زمین‌ توجه‌ شد، با این‌ هدف‌ كه‌ آثار جغرافیایی‌ را از لحاظ‌ مذهبی‌ بتوانند تأیید كنند تا مسلمانان‌ به‌ تحصیل‌ جغرافیا و نجوم‌ ترغیب‌ شوند(برای‌ نمونه،‌ ر. ک به ابن‌ فقیه‌، ص‌ 3 ـ 7؛ مقدسی‌، ص‌ 14 ـ 19). به‌ این‌ ترتیب‌، بنیان‌ واقعی‌ برای‌ تدوین‌ آثار جغرافیایی‌ در اوایل‌ قرن‌ سوم‌ پایه‌ریزی‌ شد. نخستین‌ گام‌ مثبت‌ در این‌ زمینه‌ در زمان‌ مأمون‌ برداشته‌ شد، زیرا وی‌ به‌ نجوم‌ و جغرافیا علاقه‌ داشت‌. در زمان‌ او موجبات‌ ترجمه كتاب‌های‌ بسیاری‌ از زبان‌های‌ گوناگون‌ فراهم‌ شد و به‌ دستور او، جغرافی‌دانان‌ و منجمان‌ مسلمان،‌ طول‌ یك‌ درجه‌ عرض‌ جغرافیایی‌ را روی‌ قوس‌ نصف‌ النهار، در دشت‌ هموار سنجار(در سوریه‌) با دقت‌ حیرت‌انگیزی‌ اندازه‌گیری‌ كردند. به‌ نظر نلّینو، این‌ اقدام‌ مسلمانان،‌ نخستین‌ اندازه‌گیری‌ واقعی‌ خط‌ استواست. هم‌چنین نقشه جهانِ معلوم‌، به‌عنوان«الصورة المأمونیة»، ترسیم‌ شد كه‌ به‌ گفته مسعودی، بر نقشه‌های‌ بطلمیوس‌ و مارینوس‌ برتری‌ داشت‌. این‌ موفقیت‌های‌ علمی‌ مسلمانان،‌ به‌ویژه‌ در اندازه‌گیری‌ها و نقشه‌كشی‌ كه‌ دقیق‌تر از پیشینیان‌ بود، در آغاز دو قرن‌ ثمربخش(سوم‌ و چهارم‌) بود كه‌ باید آن‌ را دوران‌ طلایی‌ جغرافیای‌ اسلامی‌ نامید، زیرا در این‌ دو قرن‌، در جغرافیای‌ اسلامی‌ آثار علمی‌ پایداری‌ پدید آمد كه‌ سال‌ها راهنما و مرجع‌ دانشمندان‌ جغرافیا بود.

آثار نویسندگان‌ و اخترشناسان‌ و فلاسفه یونان‌ پس‌ از ترجمه‌ به‌ عربی‌، به‌ جغرافیای‌ اسلامی‌ كمك‌ كرد تا بر پایه اصول‌ علمی‌ تحول‌ یابد. از جمله‌ منجمان‌ و فلاسفه مبرّز مسلمان كه‌ جغرافی‌دانان‌ از آثار آنها استفاده‌ كردند، یعقوب ‌بن‌ اسحاق‌ كندی‌(متوفی‌ 260) بود كه‌ كتاب«رسم ‌المعمور من‌ الارض‌« را نوشت‌ و نیز شاگردش‌، احمد بن‌ محمد بن‌ طیب‌ سرخسی‌(متوفی‌ 286) كه‌ كتاب‌»المسالك‌ و الممالك»‌ را تألیف‌ كرد. نوشته‌های‌ آنها، از میان‌ رفته‌ و آنچه‌ در باره آنها گفته‌ می‌شود، از منابعی‌ است‌ كه‌ از آن‌ آثار استفاده‌ كرده‌اند. عَرّام ‌بن‌ اصبغ‌ سُلَمی‌، از مؤلفان‌ معروف‌ نیمه نخست‌ سده سوم‌، دو كتاب«جزیرة العرب» و«اسماء جبال‌ تهامة و مكانها» را نوشت‌ كه‌ كتاب‌ اخیر در باره كوه‌های‌ تهامه عربستان‌ است‌.

در قرن‌ سوم‌ و چهارم‌، كتاب‌های‌ جغرافیایی متعددی‌ به‌ عربی‌ تألیف‌ شد كه‌ به‌ نظر می‌رسد مؤلفان‌ آنها، منابعی‌ به‌ زبان‌ پهلوی‌ در باره شاهنشاهی‌ ساسانی،‌ در اختیار داشته‌ و در بعضی‌ موارد، خود در كارهای‌ دیوانی‌ و اجرایی‌، مانند دبیری‌ دیوان‌ و سرپرستی‌ اداره‌ برید(پست‌)، دخالت‌ مستقیم‌ داشته‌اند. این‌ آثار، نوعاً مشتمل‌ بر موضوعات‌ جغرافیای‌ عمومی‌اند و با عنوان«مسالك‌ و ممالك»‌ تألیف‌ شده‌اند؛ از آن‌ جمله،‌ «المسالك‌ و الممالك»‌ ابن‌خرداذبه‌ است‌ كه‌ مبنا و الگویی‌ برای‌ نویسندگان‌ جغرافیای‌ عمومی‌ گردید. این‌ آثار، به‌ دو نوع‌ عمده‌ یا دو مكتب فكری‌ تقسیم‌ شده‌ است‌:

1. مکتب عراقی

آثار‌ مربوط به این مکتب، در باره جهان‌ به‌طور كلی‌ نوشته‌ شده‌، ولی‌ حكومت‌ عباسیان‌ با پایتختی‌ بغداد یا جهان‌ اسلام‌ با تفصیل‌ بیشتری‌ در آنها آمده‌ است‌، مانند آثار ابن ‌خرداذبه‌، یعقوبی‌، ابن ‌فقیه‌، قدامة بن‌ جعفر و مسعودی‌. افراد یاد شده،‌ چون به‌ عراق‌ كه‌ مركز تعلیمات‌ جغرافیایی‌ بوده‌، تعلق‌ دارند، به‌ پیروان‌ مكتب‌ عراقی‌ معروف‌ شدند. از مشخصات‌ پیروان این‌ مكتب،‌ یکی آن‌ است‌ كه‌ بعضی،‌ بغداد و بعضی،‌ مكه‌ را مركز جهان‌ به‌ شمار آورده‌اند و دیگر آنكه‌ مطالب‌ خود را بر اساس‌ تقسیم‌ جهان‌ به‌ چهار بخش‌ شمال‌، مشرق‌، جنوب‌ و مغرب‌ تنظیم‌ كرده‌اند. در این‌ باره،‌ مسعودی‌ گفته‌ است‌: «ایرانی‌ها، قسمت‌ مسكون‌ جهان‌ را به‌ چهار بخش‌: خراسان(مشرق‌)؛ باختر(شمال‌)؛ خُرْبَران‌(مغرب‌) و نیمروز(جنوب‌)، تقسیم‌ می‌كردند».

2. مکتب بلخی

در آثار متعلق به این مکتب‌، بر ‌قلمرو عباسیان‌ در جهان‌ اسلام،‌ تأكید بسیار شده‌ و به‌ نواحی‌ خارج‌ از محدوده نفوذ اسلام،‌ توجه‌ چندانی‌ نشده‌ است‌، مانند آثار اصطخری‌، ابن ‌حوقل‌ و مقدسی‌. این افراد،‌ پیرو ابو زید احمد بن‌ سهل‌ بلخی، بودند و بر همین‌ اساس، مكتب‌ آنها، مكتب‌ بلخی‌ نامیده‌ شده‌ است‌. پیروان‌ این‌ مكتب،‌ رنگ‌ اسلامی‌ بیشتری‌ به‌ جغرافیای‌ مسلمانان‌ بخشیده‌اند، زیرا بحث‌ خود را بیشتر به‌ سرزمین‌های‌ اسلامی‌ محدود كرده‌اند. آنان،‌ مكه‌ را مركز جهان‌ می‌دانستند و نوشته‌های‌ خود را با وصف‌ مكه‌ آغاز می‌كردند. روش‌ آنان‌ در تقسیم‌بندی‌ جهان‌ اسلام‌، نه‌ ایرانی(بر اساس‌ كشور) و نه‌ یونانی(بر اساس‌ اقالیم‌)، بلكه‌ بر اساس‌ سرزمین‌های‌ اسلامی‌ بود و این، نوآوری‌ و پیشرفت‌ مهمی‌ نسبت‌ به‌ روش‌های‌ گذشته‌ به ‌شمار می‌آمد. امتیاز دیگر كار این‌ گروه‌، نوآوری‌ آنان‌ در نقشه‌كشی‌ بود؛ به‌ این‌ ترتیب‌ كه‌ برای‌ هر بخش‌، نقشه‌ای‌ جداگانه‌ با رعایت‌ اصول‌ مناظر و مرایا(پرسپكتیو) و تفكیك‌ نواحی‌ با ارائه مرزها و دیگر اطلاعات‌ جغرافیایی‌ ترسیم‌ می‌شد و این‌ اولین‌ تجربه‌ در نقشه‌نگاری‌ اسلامی‌ به ‌شمار می‌آید. اصطخری‌ و ابن‌ حوقل‌ و مقدسی‌ كه‌ اركان‌ این‌ مكتب‌ فكری‌ در جغرافیای‌ اسلامی‌ به‌ شمار می‌روند، برای‌ اولین‌ بار در نقشه‌های‌ خود، ممالك‌ را با تعاریف‌ جغرافیایی‌ نشان‌ دادند و مجموعه‌ نقشه‌های‌ مندرج در كتب‌ آنها، در نوع خود از جمله نفیس‌ترین‌ها به‌ شمار می‌آیند.

مخاطبان نرم‌افزار حاضر

محققان همه رشته‌های علوم انسانی، مخاطب عام این نرم‌افزارند و از آن بهره خواهند برد، اما دانش‌پژوهان رشته‌هایی، مانند تاریخ و جغرافیای تاریخی، به جهت ارتباط وسیع و مستمر با جغرافیا، مخاطب خاص آن می‌باشند.

- دامنه ها

الف) دامنه زمانی

اولویت پژوهش با متون کهن بوده و منابع جغرافیایی از صدر اسلام تا زمان قاجار تا حد امکان جمع‌آوری و ارائه شده است. موارد شاخص از پژوهش‌های جدید نیز مد نظر قرار گرفته که می‌توان به نمونه‌هایی، مانند: «جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی» لسترنج، «ترکستان‌نامه» بارتولد، «اصفهان» لطف الله هنرفر و ...» اشاره کرد.

ب) دامنه محتوایی

همان‌گونه که در تعریف آمد، محتوای کتب در این برنامه، شامل کتب مسالک(راه‌ها)، ممالک(شهرها)، مزارات دانشمندان و علما، سفرنامه‌ها، معاجم جغرافیایی، برخی کتب تاریخ شهرها و مناطق که با نگاه جغرافیایی تألیف شده و نقشه می‌باشد.

ج) دامنه زبانی

منابع مورد استفاده، به دو زبان فارسی و عربی است.

د) دامنه جغرافیایی

تمام سرزمین‌های جهان اسلام جزو محدوده بحث قرار می‌گیرند.

ضرورت و اهداف

الف: ضرورت تولید

می‌دانیم که تاریخ، در باره حوادث بشری و طبیعی در طول زمان، بحث می‌کند و از طرفی این وقایع، بر بستر زمین اتفاق افتاده که جغرافیا متصدی مطالعه آن است؛ به همین جهت، تاریخ و جغرافیا از بدو تأسیس، رابطه تنگاتنگی با هم داشته‌اند، لذا تولید نرم‌افزار جغرافیا، از این جهت که ابزار مناسبی برای شناخت و درک بهتر از حوادث تاریخی است، ضروری به نظر می‌رسد.

ب: اهداف تولید

1. آشنایی بهتر کاربران با مناطق مختلف جهان اسلام و تصویر شفاف‌تر از آنها؛

2. درک بهتر از موقعیت مکانی رخدادهای تاریخی و اسلامی؛

3. کمک به تعیین موقعیت مکان‌ها، شناخت راه‌ها، اندازه‌گیری فواصل نقاط مختلف زمین و مساحی به‌وسیله نقشه؛

4. آشنایی با نام‌های مختلف قدیم و جدید سرزمین‌های اسلامی و گزینش نام صحیح و ...

پیشینه

در این زمینه، کاری از مراکز علمی مشاهده نشده و مرکز تحقیقات، در این عرصه، پیش‌گام است. این مرکز، پیش از این، نسخه 1 این نرم‌افزار را تولید و به جامعه علمی عرضه کرد، اما از آنجا که آن نسخه، به لحاظ محتوا و امکانات، محدود بوده و نیازهای علمی و پژوهشی کاربران را به‌طور کامل برآورده نمی‌کند، نسخه دوم عرضه شد.

كتاب‌خانه برنامه‏

در كتاب‌خانه حاضر، مهم‌ترين كتب تأليف شده توسط پيروان مكتب عراقى و بلخى گرد آمده است. برجسته‌ترين نويسندگانی كه كتاب‌هايشان در اين مجموعه آمده است، عبارتند از:

1. ابن خرداذبه(م 300)، نويسنده كتاب«مسالك و ممالك» كه اولين نويسنده‌اى است كه در اين زمينه كتاب نوشت؛

2. قدامة بن جعفر(م. 337) كه كتاب خود را با عنوان«الخراج و صنعة الكتاب»، به توصيف قرارگاه‌هاى بريد(پست) و طرق(راه‏ها) در حكومت عباسى، اختصاص داده است؛

3. ابن واضح يعقوبى(م. 284) که اطلاعاتی را که خود شخصا در سفرهاى متعدد كسب نموده، در كتابی به نام«البلدان» درج كرده است؛

4. ابن رسته، مؤلف كتاب«الاعلاق النفيسة»(تأليف در سال 290) كه موضوعات جغرافياى رياضى را به تفصيل بيان كرده است؛

5. اصطخرى كه سفرهاى بسيارى كرده و مشاهدات سفرهاى خويش را در كتاب«المسالك و الممالك»(تأليف حدود 340)، آورده است؛

6. ابن حوقل، نويسنده كتاب جغرافيايى«صورة الأرض»(تأليف حدود 367) كه كتابش را با نقشه‌هاى متعدد و نفيس آراسته است. اين كتاب، مشتمل بر جميع مطالب و مفاهيم جغرافياى اسلامى است؛

7. مقدسى، مؤلف كتاب«احسن التقاسيم» كه جغرافياى اسلامى را بر اساس جديدى بنا نهاد و در وصف اقاليم، از ذكر اوضاع طبيعى ، جمعيت، نژاد، زبان، آداب و رسوم ، مذهب، نوع معيشت، اوزان و مقادير، بازرگانى و حمل و نقل فروگذار نكرده است.

بخش ديگرى از كتاب‌هايى كه در اين مجموعه گرد آمده است، نوشته‌هايى است كه به‌صورت معجم و بر اساس الفبا، به ذکر شهرها پرداخته و در ذيل هر شهر، توضيحاتى را در باره آن آورده است. مهم‌ترين مجموعه در اين بخش، كتاب«معجم البلدان» ياقوت حموى(م 626) است. در اين كتاب، كليه نام‌هاى جغرافيايى و اطلاعاتى كه در كتاب‌هاى آن زمان به كار رفته، با روشى علمى تدوين گرديده است.

«معجم ما استعجم»، نوشته بكرى(م 487) و«الروض المعطار» حميرى(م 900)، از ديگر كتاب‌هاى اين مجموعه‌اند كه به شيوه معجم و الفبا به ارائه اطلاعات جغرافيايى پرداخته‌اند.

سفرنامه‌ها

سفرنامه‌ها، از جمله منابع جغرافيايى است كه در اين كتاب‌خانه، تعدادى از آنها گرد آمده است. نويسندگان اين كتاب‌ها، حوادث و رخدادهايى را كه خود مشاهده نموده‌اند، در اين كتاب‌ها درج كرده‌اند. از جمله مهم‌ترين اين سفرنامه‌ها، «سفرنامه ابن جبیر»، «سفرنامه ناصر خسرو»، «سفرنامه ابن بطوطه» و سفرنامه‌هایی از برخی مستشرقان است به همراه ترجمه آنها.

اماكن‏

بخش ديگرى از كتاب‌هاى اين مجموعه، نگارش‌هايى است كه در باره تاريخ و جغرافياى شهرى خاص، مانند نيشابور، مصر يا حلب تدوين شده است. ويژگى اين كتاب‌ها، در ارائه اطلاعات ريز و تفصيلى در باره اماكن و حوادث شهر مورد نظر مى‌باشد؛ ضمن آنكه تاريخ

فرهنگى شهر و علماى آن نيز در اين‌گونه كتاب‌ها مورد توجه قرار گرفته است.

مزارات علما‏

مزار علما و دانشمندان نيز مورد توجه جغرافيانويسان قرار گرفته و كتاب‌هايى را در اين زمينه تدوين كرده‌اند كه برخى از آنها، در مجموعه حاضر گرد آمده است.

از دیگر ویژگی‌ها و امکانات این نسخه، توسعه کمی و کیفی جای‌ها و افزوده شدن تصاویر متنوع برای قرار گرفتن هرچه بهتر کاربران در فضای پژوهشی و درک بهتر از مختصات اماکن، می‌باشد.

1.marinosof tyre.

2.claudius Ptolemy.

تعداد کتاب‌ها
414 عنوان کتاب
  • عربی: 262
  • فارسی: 153
ممکن است برخی کتاب ها چندزبانه باشند.
تعداد دیسک 1 DVD
نوع دیسک DVD
تاریخ تولید
دارای نسخه شبکه ای بله
شناسه 8-02202-047505
فضای مورد نیاز
سیستم عامل ویندوز
تولید کننده مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی
نوع نرم‌افزار معجم لفظی
زبان رابط کاربر فارسی,عربی,انگلیسی
نسخه نرم‌افزار 2.00
حجم نرم‌افزار
توضیحات نسخه
قابلیت ها
  •  جستجو در بیش از 334000 عنوان باب و سرفصل به وسیله فهرست گزینشی
  • ارائه سربرگ «جای‌ ها» با قابلیت : – دسترسی به اسامی بیش از 31800 مکان در قسمت «جستجو در متن» – دسترسی به بیش از 3500 مکان در قسمت «جستجو در نقشه» با امکان ارجاع و توضیحات
  • ارائه بیش از 300 تصویر از اماكن مهم تاریخی و جغرافیایی در بخش نگارخانه
  •  امکان ارتباط کتب عربی با ترجمه آنها
  •  ساده‌ سازی محیط جستجو (ارائه جستجوی همزمان ترکیبی، الگو و ریشه)
  •  قابلیت جستجو در متن 10 دوره لغت نامه
  •  امکان جستجو درآیات قرآن کریم
تگ ها فرهنگ لغت-پژوهشی-تاریخ عمومی-دانلود قرآن-جغرافیا-جغرافیای ایران-جغرافیای تاریخی-جغرافیای جهان اسلام-جهان اسلام-علوم اسلامی-قصص قرآن-کتاب-کتابخانه-اهل بیت-حضرت محمد-معجم-معجم جغرافیایی-نرم افزار-نرم افزار علوم اسلامی-نرم افزار پژوهشی-نرم افزار نور-نرم افزار آموزشی-دانلود نرم افزار-دانلود کتاب-حدیث

فهرست کتاب ها

إتحاف الأخیار بغرایب الأخبار
نويسنده:جعیدی، ادریس - محقق:معنینو، عز المغرب
زبان : عربی
ناشر : المؤسسة العربية للدراسات و النشر
إتحاف الوری بأخبار أم القری
نويسنده:ابن فهد، عمر بن محمد - محقق:شلتوت، فهیم محمد
زبان : عربی
ناشر : المملکة العربیة السعودیة، وزارة التعلیم العالي، جامعة أم القری
اترکنامه تاریخ جامع قوچان
نويسنده:شاکری، رمضانعلی
زبان : فارسی
ناشر : امير کبير
آثار اسلامی مکه و مدینه
نويسنده:جعفریان، رسول
زبان : فارسی
ناشر : مشعر
آثار البلاد و اخبار العباد
نويسنده:قزوینی، زکریا بن محمد
زبان : عربی
ناشر : دار صادر
آثار البلاد و اخبار العباد (ترجمه)
مترجم:جهانگیر میرزا - تصحيح و تكميل:محدث، هاشم - نويسنده:قزوینی، زکریا بن محمد
زبان : فارسی
ناشر : امير کبير
آثار عجم
مصحح:رستگار فسایی، منصور - نويسنده:فرصت شیرازی، محمدنصیر بن جعفر
زبان : فارسی
ناشر : امير کبير
إثارة الترغيب و التشويق إلی المساجد الثلاثة و البيت العتيق
نويسنده:خوارزمی، محمد بن اسحاق - محقق:ذهبی، مصطفی محمد حسین
زبان : عربی
ناشر : مکتبة نزار مصطفی الباز
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم
نويسنده:مقدسی، محمد بن احمد
زبان : عربی
ناشر : دار صادر
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم (ترجمه)
مترجم:منزوی، علی نقی - نويسنده:مقدسی، محمد بن احمد
زبان : فارسی
ناشر : کومش
أخبار مکة في قديم الدهر و حديثة (فاکهي)
نويسنده:فاکهی، محمد بن اسحاق - محقق:ابن دهیش، عبد الملک
زبان : عربی
ناشر : مکتبة الأسدي
أخبار مکة و ما جاء فيها من الآثار (أزرقي)
نويسنده:ازرقی ، محمد بن عبدالله - محقق:ملحس، رشدی صالح
زبان : عربی
ناشر : دار الأندلس

این نرم‌افزار دارای نسخه دانلودی می باشد، در صورتیکه امکان دانلود برای شما فراهم می باشد، شما می توانید بسادگی به نرم‌افزار دسترسی پیدا کنید. لازم است بدانید :

  • برای خرید هر نرم‌افزار به روش دانلود، لازم است که بصورت مجزا پرداخت کنید.
  • پس از پرداخت لینک دانلود برای شما فعال خواهد بود در صورتیکه مشکلی با دریافت داشتید، لینک دانلود در پروفایل شما همیشه فعال می باشد.
  • برای دانلود لازم است ابتدا وارد سیستم شوید یا ثبت نام کنید.

حجم نرم‌افزار: 950 مگابایت   خرید و دانلود



پرداخت کنید

با انتخاب لینک دانلود محصول با هدایت به بانک پرداخت کنید.

دانلود کنید

پس از پرداخت آنلاین مبلغ و بازگشت به سایت، لینک دانلود نرم‌افزار برای شما فعال می گردد و شما می توانید نرم‌افزار را دانلود نمایید. لینک دانلود نرم‌افزار برای همیشه در پروفایل شما وجود دارد و شما می توانید در هر زمانی با مراجعه به سایت اقدام به دانلود نمایید.

فعال کنید

علاوه بر لینک دانلود، کد فعال سازی نیز در اختیار شما قرار می گیرد. این کد فعال سازی، در پروفایل شما همیشه قابل دریافت می باشد. استفاده از سریال فعالسازی بسیار ساده می باشد. اطلاعات بیشتر